โครงการธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำแบบมีส่วนร่วม

อธิบดีกรมประมงตรวจราชการและปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี

กรมประมงลุยต่อ “โครงการธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำแบบมีส่วนร่วม” โชว์ผลสำเร็จ “แหล่งน้ำทำนบปลาห้วยวังเบญ” จังหวัดอุดรธานี

เปิดจับสัตว์น้ำ มุ่งกระจายรายได้ให้ชุมชนคาดสร้างรายได้ให้ชุมชนไม่ต่ำกว่า 100,000 บาท เงินปันผลไม่ต่ำกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ พร้อมเยี่ยมชมการดำเนินงานวิสาหกิจกลุ่มแปลงใหญ่ปลาตะเพียนขาว ที่จังหวัดอุดรธานี

วันที่ 26 มีนาคม 2565 นายเฉลิมชัย สุวรรณรักษ์ อธิบดีกรมประมง เป็นประธานเปิดจับปลาในแหล่งน้ำโครงการธนาคารสินค้าเกษตร กิจกรรมสนับสนุนผลผลิตสัตว์น้ำแบบมีส่วนร่วม ทำนบปลาห้วยวังเบญ บ้านดอนม่วง หมู่ที่ 3 ตำบลนาม่วง อำเภอประจักษ์ศิลปาคม โดยมีนายจำรัส กังน้อย รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี นายอำพล จินดาวงศ์ ประมงจังหวัดอุดรธานี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หัวหน้าส่วนราชการในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ผู้บริหารท้องถิ่น และประชาชนร่วมกิจกรรม ภายใต้มาตรการป้องกันโควิด19 ของกระทรวงสาธารณสุข

กรมประมงมีการขับเคลื่อนการดำเนินงาน “โครงการธนาคารผลผลิตสัตว์น้ำแบบมีส่วนร่วม” อย่างต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลากว่า 5 ปี โดยบูรณาการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ควบคู่ไปกับการพัฒนาศักยภาพของชุมชนในการบริหารจัดการแหล่งน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมเสริมสร้างการมีส่วนร่วมด้วยการให้ชุมชนเป็นหุ้นส่วนในการดำเนินการ และกำหนดกติการ่วมกันภายใต้หลักการ “ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผลประโยชน์” ซึ่งที่ผ่านมาโครงการฯ ได้รับการตอบรับที่ดี มีผลสำเร็จเห็นผลเชิงประจักษ์ ปัจจุบันมีแหล่งน้ำเข้าร่วมโครงการฯ 120 แห่ง ในพื้นที่ 47 จังหวัดทั่วประเทศ มีสัตว์น้ำสำหรับบริโภคในชุมชน สามารถลดรายจ่ายและเพิ่มรายได้ในครัวเรือน ตลอดจน มีการจัดสรรผลประโยชน์คืนให้แก่สมาชิกโครงการ ฯ และรายได้ส่วนหนึ่งคืนกลับสู่ชุมชนเป็นต้นทุนในการพัฒนาชุมชน ก่อให้เกิดการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน

สำหรับในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี มีแหล่งน้ำที่เข้าร่วมโครงการฯ 4 แหล่งน้ำ ได้แก่ หนองคำลากไม้ ตำบลขอนยูง อำเภอกุดจับ, หนองเสี่ยนดุม ตำบลนาดี อำเภอหนองแสง ,หนองหายโศก ตำบลหนองไผ่ อำเภอหนองหาน และทำนบปลาห้วยวังเบญ ตำบลนาม่วง อำเภอประจักษ์ศิลปาคม เป็นแหล่งน้ำที่เข้าร่วมโครงการฯ มาตั้งแต่ปี 2564 มีพื้นที่ขนาด 28 ไร่ เดิมทีแหล่งน้ำแห่งนี้มีการใช้ประโยชน์เพื่อการเกษตรอย่างเดียว จากศักยภาพของแหล่งน้ำโดยเฉพาะด้านการประมง กรมประมงโดยสำนักงานประมงจังหวัดอุดรธานี ร่วมกับศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดอุดรธานี จึงได้เข้าไปส่งเสริมสนับสนุนให้ชุมชนมีการบริหารจัดการแหล่งน้ำแห่งนี้ เพื่อให้เป็นแหล่งผลิตสัตว์น้ำจืดของชุมชน เพิ่มผลผลิตสัตว์น้ำจืดให้เป็นแหล่งอาหารโปรตีนสำคัญสำหรับการบริโภค โดยชุมชนได้มีการทำประชาคมหมู่บ้านร่วมกันจัดทำแผนการพัฒนาแหล่งน้ำ มีการจัดตั้งคณะกรรมการแหล่งน้ำ พร้อมร่วมกันออกกฎกติกาในการบริหารจัดการและจัดสรรรายได้ที่เกิดขึ้นจากโครงการฯ สำหรับใช้พัฒนาชุมชนด้านต่าง ๆ เช่น สาธารณูปโภคในหมู่บ้าน วัด โรงเรียน เป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการแหล่งน้ำในปีต่อไป และส่วนหนึ่งปันผลคืนให้แก่สมาชิกตามกฎระเบียบที่ชุมชนร่วมกันกำหนดขึ้น ซึ่งในปี 2564 ที่ผ่านมา ได้มีการเปิดขายบัตรจับสัตว์น้ำเก่า มีรายได้กว่า 89,000 บาท หลังจากนั้น ชุมชนได้ร่วมกันดำเนินการตามแผนชุมชนเพื่อพัฒนาแหล่งน้ำทำนบปลาห้วยวังเบญ ในการผลิตสัตว์น้ำและสร้างรายได้โดยใช้เงินงบอุดหนุนจากโครงการฯ จำนวน 175,000 บาท และมีเจ้าหน้าที่ประมงคอยเป็นพี่เลี้ยง สนับสนุนพันธุ์สัตว์น้ำจืดเพื่อเพิ่มเติมผลผลิตสัตว์น้ำ ได้แก่ ปลานิล ปลาตะเพียนขาว ปลายี่สกเทศ ปลาบ้า พร้อมให้ความรู้เกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบลดต้นทุนการผลิต โดยการเพิ่มอาหารธรรมชาติจากวัสดุธรรมชาติในชุมชน มีการสอนการเพาะสัตว์น้ำด้วยชุดเพาะฟักเคลื่อนที่ (Mobile Hatchery) ทำให้ชุมชนได้รับการพัฒนาศักยภาพและทักษะด้านการประมง จนสามารถการบริหารจัดการแหล่งน้ำของชุมชนได้เป็นอย่างดี สามารถสร้างรายได้จากการอนุบาลลูกปลาจำหน่ายกว่า 55,000 บาท

ปัจจุบัน แหล่งน้ำทำนบปลาห้วยวังเบญมีการขึ้นทะเบียนเป็นองค์กรชุมชนประมงท้องถิ่น มีคณะกรรมการบริหารองค์กรโครงการ จำนวน 21 คน มีสมาชิกเข้าร่วมเป็นหุ้นส่วนแล้วกว่า 77 คน มีเงินหุ้นรวม 7,700 บาท กิจกรรมครั้งนี้เปิดจับปลาในแหล่งน้ำครั้งแรกตามแผนดำเนินงานของชุมชนหลังจากปล่อยพันธุ์ปลาในแหล่งน้ำ คาดสามารถสร้างรายได้ให้ชุมชนไม่ต่ำกว่า 100,000 บาท และมีรายได้ปันผลคืนสู่ชุมชนและสมาชิกโครงการฯ ไม่ต่ำกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ จากความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของชุมชน ทำให้โครงการฯ นี้ ประสบผลสำเร็จ ซึ่งนอกจากจะเกิดการสร้างรายได้ในชุมชนแล้ว ยังเกิดแหล่งเรียนรู้ด้านการประมงชุมชนต้นแบบ เกิดความรัก ความสามัคคี ชุมชนมีทักษะด้านการบริหารจัดการทรัพยากรประมง ทำให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็งพึ่งพาตนเองได้ นำไปสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนต่อไป

จากนั้น อธิบดีกรมประมงและคณะ ได้เดินทางไปเยี่ยมชมการดำเนินงานของวิสาหกิจกลุ่มแปลงใหญ่ปลาตะเพียนขาว ที่บ้านหนองแวง หมู่ที่ 10 ตำบลไชยวาน อำเภอไชยวาน ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับงบอุดหนุนแปลงใหญ่ยกระดับ ปี 2564 มีการผลิตอาหารเม็ด และเพาะลูกปลาด้วยชุดเพาะพันธุ์ปลาเคลื่อนที่ ซึ่งอธิบดีกรมประมง ได้กล่าวพบปะและเยี่ยมชมกิจกรรมการผลิตอาหารปลาลอยน้ำ การสาธิตการเพาะพันธ์ปลาตะเพียนขาวด้วยชุดเพาะพันธุ์ปลาเคลื่อนที่ และเยี่ยมชมบ่อเลี้ยงปลาตะเพียนขาว ก่อนที่จะเดินทางไปประชุมติดตามการดำเนินงานด้านประมงในเขตพื้นที่จังหวัดอุดรธานี และมอบนโยบายให้แก่คณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายกรมประมงระดับจังหวัด (Fisheries Coordinator (FC) หน่วยงานในสังกัดกรมประมงจังหวัดอุดรธานีที่ ที่ห้องประชุมศูนย์วิจัยและพันาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดอุดรธานี