จังหวัดอุดรธานีเดินหน้ายกระดับการป้องกันการทุจริตเชิงรุก “พัฒนาคน พัฒนาจิตใจ พัฒนาระบบ” สู่การปฏิบัติราชการที่ประชาชนไว้วางใจ

วันที่ 25 กันยายน 2569 เวลา 09.00 น. ณ ห้องประชุมสบายดี อาคาร 2 ชั้น 4 ศาลากลางจังหวัดอุดรธานี

?จังหวัดอุดรธานีจัด “โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และการป้องกันการทุจริตเชิงรุกในหน่วยงานภาครัฐ” ภายใต้ภารกิจศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตจังหวัดอุดรธานี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อยกระดับการป้องกันการทุจริตจากการมุ่งแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดเหตุ ไปสู่การป้องกันตั้งแต่ต้นทาง โดยสร้างทั้งความรู้ จิตสำนึก ระบบควบคุม และมาตรการบริหารความเสี่ยงที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในหน่วยงานภาครัฐ

ในโอกาสนี้ นายราชันย์ ซุ้นหั้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี เป็นประธานเปิดโครงการและมอบนโยบายในหัวข้อ “ข้าราชการของแผ่นดิน : พัฒนาคน พัฒนาจิตใจ สร้างจิตสำนึกสุจริต สู่การปฏิบัติราชการที่ประชาชนไว้วางใจ” โดยเน้นย้ำว่า การสร้างระบบราชการที่ประชาชนเชื่อมั่น ไม่ได้เกิดจากกฎระเบียบเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจาก “คน” ซึ่งเป็นผู้ปฏิบัติและผู้ใช้อำนาจในการตัดสินใจในทุกขั้นตอนของการทำงาน

ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานีได้มอบแนวทางสำคัญในการปฏิบัติราชการ โดยให้ความสำคัญกับ การพัฒนาคนให้มีความรู้ พัฒนาจิตใจให้ยึดประโยชน์ส่วนรวม พัฒนาระบบให้สามารถป้องกันความเสี่ยงได้ ทำงานโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และใช้เทคโนโลยีรวมถึง AI อย่างมีความรับผิดชอบ พร้อมเน้นให้หน่วยงานไม่ฝากความสุจริตไว้กับบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่ต้องออกแบบกระบวนงานให้มีการแบ่งหน้าที่ มีหลักฐาน มีการตรวจสอบ และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

สาระสำคัญประการหนึ่งของนโยบาย คือการให้ทุกหน่วยงาน “รู้จุดเสี่ยงของตนเอง และออกแบบมาตรการป้องกันให้ตรงจุด” โดยนำแนวคิด “1 จุดเสี่ยง 1 มาตรการป้องกัน” มาใช้เป็นแนวทางในการทำงาน เพื่อให้การป้องกันการทุจริตไม่เป็นเพียงกิจกรรมหรือเอกสาร แต่เชื่อมโยงกับกระบวนงานจริง ตั้งแต่การจัดซื้อจัดจ้าง การเบิกจ่าย การใช้อำนาจหน้าที่ การให้บริการประชาชน ตลอดจนการจัดการผลประโยชน์ทับซ้อนและการรับของขวัญหรือประโยชน์อื่นใด

ทั้งนี้ นายทองปักษ์ ไทธานี หัวหน้าสำนักงานจังหวัดอุดรธานี กล่าวรายงานถึงวัตถุประสงค์ของการจัดโครงการว่า จังหวัดอุดรธานีให้ความสำคัญกับการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการป้องกันการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ โดยมุ่งสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จำเป็นแก่บุคลากรในการปฏิบัติราชการอย่างถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้ ควบคู่กับการเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ยอมรับการทุจริต และพัฒนากลไกการป้องกันความเสี่ยงให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับภารกิจของแต่ละหน่วยงานได้อย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับกิจกรรมภายในโครงการ มีการบรรยายให้ความรู้ในประเด็นสำคัญ โดย นายตฤณ เบ็ญจจินดา นิติกรชำนาญการ ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดอุดรธานี สำนักงานจังหวัดอุดรธานี บรรยายในหัวข้อ “การเสริมสร้างความรู้ด้านกฎหมายและระเบียบราชการ เพื่อการปฏิบัติงานและการให้บริการประชาชนอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ” ครอบคลุมการทบทวนกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง การใช้ดุลพินิจอย่างถูกต้อง การลดขั้นตอนและอุปสรรคในการให้บริการ ตลอดจนการปฏิบัติราชการให้ถูกต้อง รวดเร็ว เป็นธรรม โปร่งใส และตรวจสอบได้

จากนั้นเป็นการบรรยายในหัวข้อ “การเสริมสร้างระบบป้องกันการทุจริต การบริหารความเสี่ยง และการส่งเสริมวินัยและจริยธรรมในการปฏิบัติราชการ” โดยเน้นการมองปัญหาการทุจริตตั้งแต่ระดับโครงสร้าง การค้นหาช่องโหว่และปัจจัยเสี่ยง การบริหารความเสี่ยงเชิงรุก ตลอดจนพฤติการณ์ที่อาจเข้าข่ายการกระทำผิดวินัย แนวทางการดำเนินการทางวินัย และการป้องกันมิให้เกิดการกระทำผิดซ้ำ

จุดเด่นของโครงการในครั้งนี้ คือการเปลี่ยนรูปแบบจาก “การรับฟังการบรรยาย” ไปสู่ “การลงมือวิเคราะห์และออกแบบมาตรการป้องกัน” ผ่านกิจกรรม Workshop โดยแบ่งผู้เข้าร่วมออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อร่วมกันนำประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริงมาวิเคราะห์และแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

กิจกรรม Workshop ดำเนินการโดย ผศ.ดร.นพรัตน์ ธรรมวงษา อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี และวิทยากรประจำกลุ่ม ประกอบด้วย

Workshop 1 : คุณธรรม จริยธรรม กับการปฏิบัติราชการที่ประชาชนไว้วางใจ
ผู้เข้าร่วมร่วมกันวิเคราะห์การทำงานโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง ความเสมอภาค ความเป็นธรรม การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่ทนต่อการทุจริต การป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน ตลอดจนแนวทางการปฏิเสธของขวัญหรือประโยชน์อื่นใด และการกล้าทำสิ่งที่ถูกต้อง

Workshop 2 : เปิดจุดเสี่ยง วิเคราะห์ช่องโหว่ ก่อนกลายเป็นปัญหา
ผู้เข้าร่วมวิเคราะห์ข้อเท็จจริงและสถานการณ์จำลอง เพื่อค้นหา “จุดเสี่ยง–สาเหตุ–ช่องโหว่–ผลกระทบ” พร้อมพิจารณาประเด็นด้านกฎหมาย วินัย คุณธรรม จริยธรรม ผลประโยชน์ทับซ้อน การรับของขวัญ การใช้อำนาจ การเบิกจ่าย และการปฏิบัติตามคำสั่ง

Workshop 3 : จากจุดเสี่ยงสู่มาตรการป้องกันที่ใช้ได้จริง
แต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบมาตรการควบคุมและป้องกันการทุจริต โดยเชื่อมโยงกับกระบวนงานจริง โดยเฉพาะกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ตั้งแต่การกำหนดความต้องการ การกำหนดคุณลักษณะ การจัดหา การบริหารสัญญา และการตรวจรับ พร้อมกำหนดแนวทางตรวจสอบ การรายงาน และการป้องกันมิให้เกิดเหตุซ้ำ ภายใต้แนวคิด “1 จุดเสี่ยง 1 มาตรการป้องกัน”

Workshop 4 : ใช้เทคโนโลยีและ AI อย่างไรให้โปร่งใสและรับผิดชอบ
ผู้เข้าร่วมทดลองประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัลและ AI เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์ความเสี่ยง การสื่อสารข้อมูลอย่างโปร่งใส การสร้างความเข้าใจแก่ประชาชน และการจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ด้านการป้องกันการทุจริต โดยคำนึงถึงความถูกต้องของข้อมูล ข้อมูลส่วนบุคคล และข้อมูลที่เป็นความลับของทางราชการ

ภายหลังการทำ Workshop ผู้แทนทั้ง 4 กลุ่มได้นำเสนอผลการวิเคราะห์กรณีศึกษา พร้อมนำเสนอแนวทางและมาตรการป้องกันการทุจริตที่แต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบ โดยมี ผศ.ดร.นพรัตน์ ธรรมวงษา ทำหน้าที่ให้ข้อเสนอแนะและเติมเต็มมุมมองทางวิชาการ เพื่อให้มาตรการที่ได้มีความเหมาะสม สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติงานจริงของหน่วยงานได้

การจัดโครงการครั้งนี้จึงมุ่งให้เกิดผลลัพธ์มากกว่าการสร้างความรู้ โดยต้องการให้บุคลากรภาครัฐสามารถ “มองเห็นความเสี่ยงก่อนเกิดปัญหา วิเคราะห์สาเหตุได้ ออกแบบมาตรการป้องกันเป็น และนำไปใช้จริง” อันเป็นการยกระดับการป้องกันการทุจริตของจังหวัดอุดรธานีจากการดำเนินการเชิงรับ ไปสู่ การป้องกันเชิงรุกที่เริ่มต้นจากคน ระบบ และกระบวนงาน

จังหวัดอุดรธานีมุ่งหวังให้แนวคิดและมาตรการที่เกิดขึ้นจากโครงการในครั้งนี้ถูกนำไปต่อยอดในหน่วยงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ “การทำสิ่งที่ถูกต้องเป็นเรื่องปกติ” และพัฒนาระบบราชการที่ถูกต้อง โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นที่ไว้วางใจของประชาชนอย่างยั่งยืน

#จังหวัดอุดรธานี
#ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตจังหวัดอุดรธานี